Căn cứ Kế hoạch số 122/KH-SNNMT ngày 27/11/2025 của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội về sản xuất trồng trọt thành phố Hà Nội năm 2026. Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã hướng dẫn bà con nông dân một số kỹ thuật gieo mạ, chăm sóc mạ xuân như sau:
1. Giống
- Cơ cấu giống:
+ Nhóm lúa thuần chất lượng tập trung vào một số giống chủ yếu như TBR225, Đài Thơm 8, HDT10, VRN 20, HD11...; các giống lúa nếp tập trung các giống nếp 97, nếp 9603, nếp tẻ...
+ Nhóm giống lúa thuần năng suất chiếm tập trung vào một số giống chủ yếu như Thiên ưu 8, BC15 …
+ Nhóm giống lúa lai tập trung vào các giống TH3-3, TH3-5...
- Chất lượng giống: sử dụng giống nguyên chủng, giống xác nhận được mua tại các cơ sở buôn bán có uy tín, đảm bảo tiêu chuẩn, chất lượng.
2. Thời vụ: Gieo mạ tập trung từ 20/01/2026 đến 03/02/2026.
Theo dõi sát diễn biến thời tiết và lịch làm đất, lấy nước của từng địa phương để bố trí lịch thời vụ gieo mạ cụ thể nhằm đảm bảo có đủ mạ chất lượng cao phục vụ cấy lúa Xuân trong khung thời vụ tốt nhất, không để ruộng chờ mạ; không cấy mạ già, ống.
3. Làm đất
Ruộng gieo mạ bằng phẳng, cày, bừa kỹ, nhuyễn bùn, sạch cỏ dại; mặt luống phẳng, rộng 1,2 - 1,4 m, cao 10 - 25 cm, rãnh rộng 30 - 40 cm, dễ thoát nước, chăm sóc cho mạ. Bố trí gieo mạ thành vùng tập trung để thuận tiện trong chăm sóc, tưới tiêu và quản lý ruộng mạ.
4. Phân bón
- Lượng bón: 400 - 500 kg phân chuồng; 10-15 kg super Lân cho 01 sào. Tuyệt đối không dùng phân đạm, phân NPK và các loại phân bón khác bón lót cho mạ xuân.
- Cách bón: Bón lót toàn bộ phân chuồng, phân lân trước khi bừa lần cuối.
5. Gieo mạ, chăm sóc mạ
Xử lý hạt giống, ngâm, ủ hạt giống theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Gieo mạ theo phương thức mạ dược là chủ yếu.
- Lượng giống gieo trung bình từ 20-25 kg/sào (tương đương 0,05-0,07kg thóc giống/m2), tương đương với tỷ lệ cấy 1 mạ/20 - 25 diện tích cấy.
- Nên gieo mạ nền vào buổi trưa, khi nhiệt độ không khí trên 150C; chia mống mạ ném làm 2 - 3 lần cho đều, ném úp tay để mống chìm sâu (kín hạt) vào đất. Sau khi gieo xong tiến hành che phủ nilon ngay.
- Chăm sóc mạ: Luôn giữ cho mạ đủ ấm, ẩm (ẩm độ 85 - 90%), không giữ nước trên mặt luống.
6. Kỹ thuật che phủ nilon chống rét cho mạ
- Dùng tre, nứa cật vót mỏng 1 cm, rộng 2 cm, dài 2 - 2,2 m đủ làm khung cho luống mạ rộng 1,2 m, cứ 1 - 1,5 m chiều dài luống cắm 1 thanh làm vòm khung. Sau đó, lấy 1 thanh tre dài hoặc dây nilon buộc liên kết các vòm ở phần đỉnh, hai bên hông làm toàn bộ khung có kết cấu vững chắc, gặp gió mạnh cũng không bị gẫy đổ.
- Dùng nilon màu trắng, mỏng, dai, không bị rách thủng, trùm kín luống mạ trên khung vòm, đỉnh khung cách mặt luống mạ 0,4 - 0,7m. Nilon được kéo lợp kín cả hai đầu vòm, hai bên mép nilon được đè chèn bằng bùn ở hai bên rãnh luống tạo thành một buồng kín trong vòng 1 tuần đầu.
Chú ý: Trong thời gian che nilon cho mạ, nếu gặp thời tiết có ẩm độ không khí cao, nhiệt độ ngoài trời tăng trên 200C, cần phải mở hai đầu nilon vào ban ngày để thoát hơi nước, tránh cho mạ bị cháy lá do nhiệt độ tăng cao đột ngột, đêm giá lạnh lại tiếp tục che nilon lại. Luôn giữ ẩm trên bề mặt luống để cây mạ phát triển tốt.
- Trước khi cấy 3-5 ngày nên mở dần nilon (mở 2 đầu nilon 1-2 ngày sau 2 - 3 ngày thì mở hết) cho mạ làm quen với nhiệt độ môi trường bên ngoài mới đem cấy.
- Che nilon đúng cách giúp cho mạ chống rét, chống được chim, chuột và gia cầm phá hại. Những ngày rét đậm, rét hại nếu che được nilon, nhiệt độ bên trong luống mạ sẽ luôn cao hơn nhiệt độ bên ngoài khoảng 3 - 4oC, giúp cho cây mạ có điều kiện thuận lợi để sinh trưởng.
- Nhằm giảm thiểu rác thải nhựa sử dụng trong ngành nông nghiệp, các địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân thu gom nilon sau khi sử dụng tránh gây ô nhiễm môi trường.
* Những lưu ý khi che nilon không đúng cách
- Nếu che nilon không đúng cách như dùng nilon màu, bẩn làm cho cây mạ thiếu ánh sáng, sinh trưởng kém…; mạ yếu dễ bị nấm bệnh hại tấn công. Che nilon rách, thủng sẽ thoát nhiệt bên trong luống mạ ra môi trường bên ngoài, làm cân bằng nhiệt độ trong và ngoài nilon.
- Nếu che nilon trực tiếp trên bề mặt luống mạ khi gặp rét đậm, rét hại sương đọng trên bề mặt nilon, nước sương giá lạnh sẽ làm mạ bị héo chết loang lổ, lá mạ sinh trưởng quá mức, yếu. Khi trời ấm, nhiệt độ ngoài trời trên 25oC, ngọn lá mạ sẽ bị cháy vàng úa do nhiệt độ tăng cao đột ngột.
7. Phòng trừ sâu bệnh: phòng trừ đục thân trên mạ đối với diện tích có mật độ ổ trứng từ 0.3 ổ/m2; bọ trĩ từ 15% dảnh hại trở lên bằng các thuốc chứa hoạt chất Chlorantraniliprole, Abamectin, như Virtako 40WG; Dupont prevathon 5SC,..nồng độ liều lượng theo hướng dẫn trên bao bì.
8. Dự phòng giống lúa và mạ: để cấy lại kịp thời khi rét đậm rét hại xảy ra gây chết mạ. Giống dự phòng nên sử dụng các giống lúa có thời gian sinh trưởng ngắn từ 95- 100 ngày như TH3-3, TH3-5. Bố trí diện tích gieo mạ dự phòng ở những chân ruộng cao thuận tiện chăm sóc để kịp thời gieo cấy khi có tình trạng úng ngập xảy ra.